Η βασική και ίσως η μόνη αναγκαία συνθήκη για να συνεχίσεις μια καλόπιστη συζήτηση για “τα υπαρξιακά”, είναι η θέση σου για το αν υπάρχει Θεός και η σχέση σου με Αυτόν, ενώ αν λες πως δεν υπάρχει, τότε με Αυτόν που οι άλλοι θεωρούν ότι Ζει.
Διαβάζοντας αυτές τις μέρες τη μεταφρασμένη Κλίμακα του Ιωάννη, συνάντησα με ευχάριστη έκπληξη το ίδιο ξεκαθάρισμα στην αρχή του ταξιδιού. Δηλαδή, γράφει ο μεγάλος δάσκαλος τι είναι ο Θεός και πώς χαρακτηρίζεται κάθε άνθρωπος ανάλογα με τη στάση του απέναντι στο Θεό. Το αντιγράφω κατά λέξη και νομίζω πως δεν θέλει και ιδιαίτερα σχόλια.
Ο Θεός είναι, για όσους θέλουν, η ζωή και η σωτηρία τους. Όλων, και των πιστών και των απίστων, και των δικαίων και των αδίκων, και των ευσεβών και των ασεβών, και των απαθών και των εμπαθών, και των μοναχών και των κοσμικών, και των σοφών και των αγραμμάτων, και των υγιειών και των ασθενών, και των νέων και των ηλικιωμένων.
Είναι κάτι παρόμοιο με την ακτινοβολία του φωτός, με τη θέα του ηλίου και με την εναλλαγή των εποχών, τα οποία προσφέρονται εξίσου σε όλους τους ανθρώπους. Και δεν μπορεί να είναι διαφορετικά, διότι “δεν υπάρχει προσωποληψία στον Θεόν” (Ρωμ. β’ 11)
Πώς χαρακτηρίζεται ο άνθρωπος, απλά αφουγκράζεσαι και αναζητάς που κατατάσεις τον εαυτό σου.
Άνθρωπος ασεβής είναι μία ύπαρξις λογική και θνητή, η οποία θεληματικά αποφεύγει τη ζωή. Και το Δημιουργό της, που υπάρχει αιώνια, τον θεωρεί ως ανύπαρκτο.
Παράνομος είναι αυτός που με την κακή του σκέψη διαστρέφει το νόμο του Θεού και που νομίζει ότι πιστεύει, ενώ έχει επιθυμίες και αντιλήψεις αντίθετες προς τον Θεόν.
Χριστιανός είναι η απομίμησις του Χριστού, όσο είναι δυνατόν στον άνθρωπο, και στα λόγια και στα έργα και στη σκέψη. Πιστεύει δε ορθά και αλάνθαστα στην Αγία Τριάδα.
Θεοφιλής είναι εκείνος που απολαμβάνει όλα τα φυσικά και αναμάρτητα δώρα του Θεού, συγχρόνως όμως δεν αμελεί, όσο μπορεί, να επιτελεί το αγαθό.
Εγκρατής είναι αυτός που ζει μέσα στους πειρασμούς και τις παγίδες και τους θορύβους του κόσμου και αγωνίζεται με όλη του τη δύναμη να μιμηθεί τη ζωή εκείνων που είναι απηλλαγμένοι από τους θορύβους του κόσμου.
Μοναχός είναι τάξις και κατάστασις των ασωμάτων αγγέλων που κατορθώνεται μέσα σε υλικό και ρυπαρό σώμα. Μοναχός είναι εκείνος που είναι αφοσιωμένος μόνο στις εντολές και τους λόγους του Θεού και τις εφαρμόζει σε κάθε χρόνο και τόπο και πράγμα. Μοναχός είναι μια συνεχής βία της ανθρωπίνης φύσεως και μία αδιάκοπη φυλακή των αισθήσεων. Μοναχός είναι εξαγνισμένο σώμα και καθαρό στόμα και φωτισμένος νους. Μοναχός είναι καταλυπημένη ψυχή, που είναι απησχολημένη με τη συνεχή μνήμη του θανάτου, και όταν είναι ξύπνια και όταν κοιμάται.
Αναχώρησις από τον κόσμον είναι το να μισήσης με τη θέλησή σου πράγματα επαινετά και να αρνηθείς την φύση, για να επιτύχης τα υπέρ φύσιν.
